PHÒNG TRỪ SÂU ĐỤC THÂN HẠI LÚA

 Nhiều bà con chỉ phát hiện sâu đục thân khi ruộng đã có dảnh lúa héo rải rác hoặc đến giai đoạn trỗ mới thấy bông bạc trắng. Lúc này sâu thường đã đục sâu vào thân, việc phun thuốc sẽ kém “trúng” và ruộng hồi chậm. Vì vậy, chìa khóa để phòng trừ sâu đục thân hại lúa hiệu quả là thăm đồng đúng lúc, phát hiện sớm ổ trứng/sâu non mới nở và xử lý ngay trong “cửa sổ” thời điểm sâu chưa chui sâu vào thân.

1. Sâu đục thân là gì? 

Sâu đục thân là nhóm sâu hại sống ký sinh bên trong thân cây. Bướm trưởng thành đẻ trứng trên cây; trứng nở thành sâu non rồi đục xuyên qua bẹ lá và chui vào thân. Khi đã nằm trong thân, sâu tiếp tục ăn phá làm gián đoạn quá trình vận chuyển nước và chất dinh dưỡng của cây. Với cây yếu hoặc dảnh nhỏ, phần bị hại có thể héo và chết; còn với dảnh to, cây dễ yếu – dễ gãy khi gặp mưa gió lớn. Vì gây hại “ẩn” bên trong nên sâu đục thân ảnh hưởng rất lớn đến năng suất nếu bà con phát hiện trễ.

Sâu đục thân hại lúa

 

2. Có mấy loại sâu đục thân hại lúa? 

Sâu đục thân phát triển gần như phổ biến ở nhiều mùa vụ và có thể gây hại trên nhiều cây trồng (lúa, chuối và cả một số cây ăn quả). Riêng trên cây lúa, thiệt hại nặng nề thường do 4 loại sâu đục thân sau gây ra:

  • Sâu đục thân bướm hai chấm
  • Sâu đục thân bướm cú mèo
  • Sâu đục thân năm vạch đầu nâu
  • Sâu đục thân năm vạch đầu đen

3. Đặc điểm sinh thái của sâu đục thân 

 Sâu đục thân gây hại trên nhiều loại cây trồng

  • Ở nhiệt độ khoảng 25°C, sâu đục thân bướm phát triển thuận lợi nhất.
  • Thời gian phát dục trung bình khoảng 6 ngày; giai đoạn ấu trùng (sâu non) trung bình khoảng 27 ngày; vòng đời diễn ra trong khoảng 5 ngày.
  • Thời kỳ nhộng dao động trong vòng 6 ngày.
  • Bướm vũ hóa đẻ trứng trong vòng 2–4 ngày.

[Hình ảnh minh họa: Quá trình sâu đục thân phát triển (trứng – sâu non – nhộng – bướm)]

4. Triệu chứng nhận biết sâu đục thân hại lúa 

Giai đoạn gieo mạ hoặc lúa làm đòng: Sâu đục thân đục xuyên qua bẹ lá bên ngoài, đục vào đến nõn giữa, hút dinh dưỡng làm cây mạ bị chết khô, dảnh lúa bị héo (thường gọi là dảnh héo).

Thời kỳ sắp trỗ: Sâu đục qua lá đòng, chui vào giữa rồi bò xuống ăn các điểm sinh trưởng, cắt đứt đường dẫn dinh dưỡng của cây, làm cho bông lúa bị lép và bạc trắng (thường gọi là bông bạc).

Sâu đục thân năm vạch đầu đen

 

5. Biện pháp phòng trừ sâu đục thân hại lúa (IPM) 

5.1 Biện pháp sinh học – canh tác (ưu tiên làm trước để giảm phát sinh)

  1. Sau thu hoạch cày bừa sớm trước vụ mới: lật gốc rạ xuống đất và vệ sinh đồng ruộng sạch sẽ để hạn chế nguồn sâu đục thân lưu tồn.
  2. Gieo mạ theo từng khoảng, từng giống để tiện chăm sóc và theo dõi sâu hại.
  3. Giai đoạn đầu sâu phát triển, có thể áp dụng thủ công như bẫy đèn, ngắt bỏ dảnh lúa héo và diệt ổ trứng.
  4. Chú ý thời vụ gieo mạ để tránh thời điểm sâu phát triển mạnh (đặc biệt lứa 2 và lứa 5). Kinh nghiệm là bố trí sao cho lúa trổ xong thì bướm mới rộ, sẽ an toàn hơn.
  5. Khi sâu đục thân đẻ khoảng nửa ổ trứng/m² đúng giai đoạn làm đòng, cần theo dõi sát thời điểm vũ hóa và chủ động xử lý; có thể dùng thuốc trước khi lúa trổ khoảng 1 tuần theo khuyến cáo.
  6. Trồng các loại cây thu hút thiên địch xung quanh ruộng. Kẻ thù tự nhiên của sâu đục thân gồm tò vò, một số loài ong bắp cày, ong mắt đỏ…
  7. Sau khi lúa trổ xong, bà con có thể dùng biện pháp hóa học để phòng trừ; ưu tiên chọn thuốc phù hợp (lưu dẫn, vị độc, tiếp xúc hoặc nội hấp) và phun đúng kỹ thuật.
  8. Cân đối phân bón, không bón thừa đạm hoặc bón mất cân đối để tránh ruộng rậm và tăng nguy cơ sâu bùng phát.
  9. Bố trí cơ cấu mùa vụ thích hợp, đồng loạt để hạn chế sâu lưu tồn và gối lứa kéo dài.

5.2 Biện pháp hóa học: MONDO 90SC 

MONDO 90SC – giải pháp phòng trừ sâu đục thân khi cần can thiệp bằng thuốc. Bà con nên ưu tiên xử lý sớm, đúng thời điểm sâu non mới nở/chuẩn bị đục vào thân để đạt hiệu quả cao.

Liều dùng: Pha 20–25 ml/bình 20 lít nước. Hoặc chai 200 ml sử dụng cho 5.000 m².

MONDO 90SC - Siêu phẩm đặc trị sâu đục thân hiệu quả

Thuốc trừ sâu MONDO 90SC

Liều dùng: Pha 20-25 ml/ bình 20 lít nước. Hoặc chai 200ml sử dụng cho 5000m vuông.

 

6. Câu hỏi thường gặp (FAQ) về sâu đục thân hại lúa

1) Vì sao phun rồi mà sâu đục thân vẫn còn? Thường do phun trễ khi sâu đã chui sâu vào thân lúa. Với sâu đục thân, hiệu quả cao nhất là xử lý lúc sâu non mới nở (chưa đục sâu).

2) Dảnh héo và bông bạc khác nhau thế nào? Dảnh héo thường gặp ở giai đoạn mạ/đẻ nhánh hoặc làm đòng (dảnh bị héo, chết khô). Bông bạc thường xuất hiện giai đoạn sắp trỗ–trổ (bông bạc trắng, lép nhiều).

3) Thời điểm nào cần theo dõi sát để xử lý kịp? Bà con nên thăm đồng thường xuyên từ đẻ nhánh đến làm đòng và trước trổ. Khi thấy ổ trứng nhiều hoặc ruộng có dảnh héo rải rác, cần theo dõi sát để xử lý đúng “cửa sổ” sâu non.

7. Kết luận

Sâu đục thân hại lúa nguy hiểm vì gây hại “ẩn” bên trong thân, nên bà con càng phát hiện sớm và xử lý đúng thời điểm sâu non mới nở thì hiệu quả càng cao và ít tốn chi phí. Kết hợp vệ sinh đồng ruộng, bố trí thời vụ hợp lý, bón phân cân đối và bảo vệ thiên địch sẽ giúp giảm áp lực sâu bền vững cho cả vụ.

8. Liên hệ

TBC - ĐỒNG HÀNH CÙNG PHÁT TRIỂN
-----------------------------------------------------
CÔNG TY TNHH THUỐC BVTV THIÊN BÌNH.
ĐC: E22-D2, KDC SỞ VHTT, ĐƯỜNG LIÊN PHƯỜNG, P.LONG TRƯỜNG, TP.HCM.
ĐT: 02822.48.52.52
Hotline tư vấn miễn phí (zalo): 0898.999.929
Email: bvtvthienbinh@gmail.com
Web: www.bvtvthienbinh.com
OA Zalo: https://oa.zalo.me/3583801956147984802 (Thiên Bình vì nền nông nghiệp Việt Nam)
YOUTUBE: https://www.youtube.com/@thuocbvtvthienbinh5917

< Trở lại

Tin liên quan