Dịch
Trên vườn cam, quýt, bưởi, chanh…, chỉ cần vài đợt mưa kéo dài là bà con có thể thấy trái bắt đầu sần sùi, nổi mụn hoặc tạo vết loét có quầng vàng. Nếu bệnh bám trên trái ở giai đoạn trái non, tỉ lệ loại có thể tăng rất nhanh dù năng suất sinh học vẫn còn.Để ngăn chặn hiệu quả, bà con cần đi theo đúng thứ tự: nhìn triệu chứng → xác định nhóm bệnh (loét vi khuẩn hay ghẻ nấm) → xử lý đúng biện pháp (canh tác + thuốc đúng nhóm). Dưới đây là hướng dẫn theo kiểu “checklist thăm vườn” để bà con dễ áp dụng.
1. Ghẻ loét, ghẻ nhám, ghẻ lõm trên cây có múi là gì? Cách phân biệt nhanh
Trong thực tế, bà con thường gặp 2 nhóm chính:
- Nhóm loét vi khuẩn (ghẻ loét/loét): vết bệnh thường nổi sần, có thể nứt, quanh vết hay có quầng vàng; dễ lan khi mưa gió và khi cây có vết thương.
- Nhóm ghẻ do nấm (ghẻ nhám/ghẻ lõm): vết bệnh thường dạng sần sùi, nhám hoặc lõm trên lá/trái; bề mặt có thể thô ráp như “da cóc”, dễ tăng khi ẩm độ cao và tán rậm.
2. Dấu hiệu nhận biết ghẻ loét/ghẻ nhám/ghẻ lõm trên lá, cành và trái
2.1 Trên lá: vết sần, quầng vàng, lá biến dạng
Trên lá non, bà con có thể thấy các chấm nhỏ như mụn nước, sau đó thành vết sần. Với nhóm loét vi khuẩn, vết thường nổi gồ và có thể có quầng vàng; còn ghẻ do nấm hay làm bề mặt lá thô nhám và lá bị méo nhẹ. Lá bệnh nhiều sẽ giảm quang hợp và tạo nguồn lây sang trái/cành non.
2.2 Trên trái: sần sùi, nhám vỏ, giảm giá trị thương phẩm
Trái non bị nhiễm thường biểu hiện rõ nhất: vỏ sần sùi, nổi mụn, nhám hoặc có vết loét. Dù trái vẫn lớn, nhưng bề mặt xấu khiến tỉ lệ loại tăng, đặc biệt với hàng bán siêu thị/xuất khẩu. Bà con nên ưu tiên kiểm tra trái ở tầng ngoài tán (dễ bị mưa gió tạt) và trái gần các cành bị bệnh.
2.3 Trên cành/đọt non: vết loét – nứt – sần, dễ lây lan mùa mưa
Trên đọt non/cành non, vết bệnh có thể làm bề mặt sần sùi hoặc nứt, tạo cửa ngõ cho bệnh lan nhanh khi mưa gió. Nếu vườn đang ra đọt rải rác, bệnh có thể gối đợt liên tục. Vì vậy, quản lý ra đọt đồng loạt và tỉa tán thông thoáng là bước rất quan trọng để ngăn chặn.
3. Nguyên nhân và điều kiện phát sinh (mưa ẩm, vườn rậm, vết thương)
Nhóm bệnh này thường bùng mạnh trong mùa mưa hoặc giai đoạn vườn có ẩm độ cao, vì mưa gió làm bắn nước mang mầm bệnh từ lá/cành bệnh sang lá non và trái non. Với loét vi khuẩn, tác nhân thường được nhắc đến là Xanthomonas citri (vi khuẩn dễ xâm nhập qua vết thương). Với ghẻ do nấm, thường gặp nhóm Elsinoe spp. phát triển mạnh khi tán rậm và lá ướt lâu.Các yếu tố làm bệnh nặng hơn gồm: vườn thiếu thông thoáng, cành lá giao nhau nhiều; cây ra đọt non liên tục; vết thương do côn trùng chích hút, gió cọ lá, mưa đá; dụng cụ cắt tỉa không vệ sinh hoặc cây giống/vườn ươm mang mầm bệnh. Vì vậy, muốn ngăn chặn bền vững thì phải ưu tiên “giảm điều kiện phát sinh” trước, rồi mới tính đến xử lý thuốc đúng thời điểm.
4. Biện pháp ngăn chặn ghẻ loét, ghẻ nhám, ghẻ lõm trên cây có múi
- Tỉa tán – tạo thông thoáng: giảm ẩm trong tán, hạn chế lá/trái ướt lâu sau mưa.
- Vệ sinh vườn: thu gom và tiêu hủy lá/trái/cành bệnh; hạn chế để nguồn bệnh tồn tại trong vườn.
- Quản lý vườn ươm và cây giống: chọn cây giống sạch bệnh, tránh mang mầm bệnh từ đầu vụ.
- Hạn chế vết thương: quản lý côn trùng gây vết thương, thao tác cắt tỉa đúng kỹ thuật, vệ sinh dụng cụ.
- Chăm sóc cân đối: bón phân hợp lý để cây ra đọt đồng loạt và cứng cây; tránh ra đọt rải rác kéo dài trong mùa mưa.
THIÊN BÌNH GIỚI THIỆU CHO BÀ CON 2 GIẢI PHÁP TRỊ BỆNH GHẺ GÂY HẠI TRÊN CÂY CÓ MÚI CHÍNH LÀ:
1.TB SẠCH KHUẨN + AMTIVO 75WG
- TB SẠCH KHUẨN + FOSKASA D-M 750WG
TB SẠCH KHUẨN
QUY CÁCH: 250g, 500g
THÀNH PHẦN:
Bismerthiazol | 200g/kg |
Streptomycin Sulfate | 50g/kg |
ĐẶC TÍNH & CÔNG DỤNG:
Hoạt chất: Bismerthiazol và Streptomycin Sulfate trong danh mục thuốc BVTV đã được một số tổ chức trong và ngoài nước đăng ký ở Việt Nam để trừ bệnh như: Đạo ôn, bạc lá, vàng lá lúa; Phấn trắng hại nho; Thối vi khuẩn hại rau; Đốm lá, sương mai dưa chuột; Thán thư dưa hấu, chết nhanh dưa hấu; Vi khuẩn bông xoài; Thối nhũn bắp cải; Sẹo hại cây có múi; Héo rũ (chết ẻo) cây con hại rau.
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG:
- Pha 25g cho bình 25 lít nước. Liều lượng 0,3-0,4kg/ha
- Hoặc gói 250gr pha cho 1 phuy 220l
- Lượng nước: 400-500l/ha
Thời điểm phun: Phun khi bệnh chớm phát hiện trên lá, phun khi tỷ lệ bệnh khoảng 5-10%. Nếu bệnh nặng phun lần 2 sau 5 - 7 ngày.
Thời gian cách ly: 05 ngày sau khi phun thuốc.
____________
AMTIVO 75WG
QUY CÁCH: 10g, 70g
THÀNH PHẦN
Tebuconazole .... 500g/kg
Trifloxystrobin ... 250g/kg
Phụ gia .............. 250g/kg
ĐẶC TÍNH & CÔNG DỤNG
Thuốc có tác dụng ức chế quá trình sinh tổng hợp Ethylen (Trifloxystrobin) và cắt đứt quá trình tổng hợp năng lượng của các tế bào nấm bệnh (Tebuconazole)
Vì vậy thuốc trừ bệnh AMTIVO 75WG ngoài tác dụng giúp bảo vệ toàn diện cho cây trồng khỏi nấm bệnh tấn công, thuốc còn có tác dụng dưỡng cho cây trồng luôn ở trạng thái khỏe mạnh và sung mãn nhất
Thuốc được đăng ký đặc trị hiệu quả bệnh đốm lá trên cây hồ tiêu
Ngoài ra hoạt chất Tebuconazole và Trifloxytrobin trong danh mục thuốc BVTV tại Việt Nam còn được đăng ký cho các đối tượng. Lúa: khô vằn, đạo ôn cổ bông, lem lép hạt, vàng lá chín sớm. Hoa màu (Ớt, mướp đắng, dưa hấu, dưa leo, hành, cà chua, bắp cải, bông hồng, hoa cúc,...) các bệnh như: thán thư, đốm lá, cháy lá; đốm vòng, mốc sương, sương mai, giả sương mai,... Sầu riêng: cháy chóp lá, đóm mắt cua, khô đen bông, thối quả. Xoài: thán thư, khô đen bông. Cà phê, hồ tiêu: Rỉ sắt, cháy lá thán thư, khô đen bông, khô quả. Chuối: đốm lá, cháy lá và dưỡng lá.
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG
Phun 80g/ 1 phuy 200 lít.
Phun ướt đều tán lá cây.
Phun phòng: 35g/phuy 200 lít
Phun đặc trị: 70g/phuy 200 lít
Thời gian cách ly an toàn: 07 ngày trước khi thu hoạch.
____________
FOSKASA D-M 750WG
THÀNH PHẦN
Monohydrate Zin Sulfate.... 10%
Công thức đặc hiệu vừa đủ: 100%
ĐẶC ĐIỂM & CÔNG DỤNG
Sự kết hợp hoàn hảo giữa Monohydrate Zin Sulfate và công thức đặc hiệu tạo ra một giải pháp hiệu quả cực mạnh nhằm phòng trị với nhiều loại nấm bệnh như: thối trái, xì mủ, nứt thân, cháy lá, chết cành trên sầu riêng; rỉ sắt, nấm hồng trên cây ăn trái và cây công nghiệp. Sản phẩm có tác dụng toàn diện, bám dính cực tốt, hiệu quả kéo dài trên nhiều loại cây trồng. Ngoài ra còn tăng thêm vi lượng kẽm giúp lá xanh, dày, hạn chế sâu bệnh hại; giúp cây trồng phát triển tốt, vườn tược xanh mướt, gia tăng năng suất và chất lượng nông sản.
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG
Pha 125g/phuy 220 lít nước.
Phun 400-600l/ha.
Sử dụng đều trên tán lá cây trồng. Có thể dùng nhắc lại 2-3 lần cách nhau 5-7 ngày/lần.
- Câu hỏi thường gặp (FAQ) về ghẻ loét/ghẻ nhám/ghẻ lõm cây có múi
1) Vì sao mùa mưa bệnh thường bùng mạnh? Vì mưa gió làm bắn nước mang mầm bệnh, đồng thời tán cây ẩm lâu tạo điều kiện cho vi khuẩn/nấm xâm nhập và lây lan nhanh trên lá non và trái non.
2) Vườn đã bị năm trước thì năm sau có bị lại không? Có thể bị lại nếu trong vườn còn nguồn bệnh (cành/lá/trái bệnh chưa tiêu hủy) hoặc vườn vẫn rậm, ẩm. Vì vậy, vệ sinh sau vụ và tỉa tán trước mùa mưa là bước rất quan trọng để ngăn chặn tái phát.
3) Có cần xử lý thuốc ngay khi thấy vài vết trên lá không? Bà con nên đánh giá đúng nhóm bệnh và mức độ lây lan. Nếu đang vào giai đoạn mưa ẩm và bệnh xuất hiện trên lá non/trái non, cần xử lý sớm theo đúng hướng dẫn kỹ thuật để tránh lan nhanh. Đồng thời vẫn phải kết hợp tỉa tán và vệ sinh vườn để giảm nguồn lây.
6. Kết luận: ngăn chặn ghẻ loét/ghẻ nhám/ghẻ lõm hiệu quả bắt đầu từ chẩn đoán đúng
Để ngăn chặn nhóm bệnh ghẻ loét, ghẻ nhám và ghẻ lõm trên cây có múi hiệu quả, bà con cần chẩn đoán đúng (loét vi khuẩn hay ghẻ nấm), sau đó kết hợp đồng bộ các biện pháp IPM: tỉa tán thông thoáng, vệ sinh vườn, quản lý cây giống và hạn chế vết thương trong mùa mưa. Làm đúng từ đầu sẽ giúp giảm rất nhiều áp lực bệnh và giữ chất lượng trái tốt hơn.Nếu trong phần nội dung gốc bên dưới có hướng dẫn thuốc/liều cụ thể, mình sẽ giữ nguyên tuyệt đối để bà con áp dụng thống nhất.
TBC - ĐỒNG HÀNH CÙNG PHÁT TRIỂN
-----------------------------------------------------
CÔNG TY TNHH THUỐC BVTV THIÊN BÌNH.
ĐC: E22-D2, KDC SỞ VHTT, ĐƯỜNG LIÊN PHƯỜNG, P.LONG TRƯỜNG, TP.HCM.
ĐT: 02822.48.52.52
Hotline tư vấn miễn phí (zalo): 0898.999.929
Email: bvtvthienbinh@gmail.com
Web: www.bvtvthienbinh.com
OA Zalo: https://oa.zalo.me/3583801956147984802 (Thiên Bình vì nền nông nghiệp Việt Nam)